کنترل دسترسی پرسنل در طلافروشی: نقش، ریزدسترسی و سقف تفویض
چه کسی چه چیزی را ببیند؟ پیشفرض دسترسی هر گروه، نقشهای پویا، ریزدسترسی، تببهتب حسابداری و سقف تفویض مدیران شعبه را در این راهنما ببینید.
در بسیاری از مغازهها هر کس رمز را بداند همهچیز را میبیند: سود ماهانه، قیمت خرید از بنکدار، موجودی کل. این نه فقط ریسک امنیتی، که ریسک تجاری است.
دو اصل طلایی
- سقف تفویض: هر مدیر فقط چیزی را میتواند به دیگران بدهد که خودش دارد.
- مدیر مجموعه همیشه بالاتر است و هرگز قفل نمیشود.
لایههای دسترسی از درشت به ریز
| لایه | مثال |
|---|---|
| پرچمهای اصلی هر شخص | معامله، سفارش، حسابداری، صندوقدار، کارگاه، قیمتگذار |
| ریزدسترسیها | لغو معامله خودش، رسید واریز، دیدن مسیر GPS، محاسبهگر |
| تببهتب حسابداری | هر حسابدار فقط تبهای مجاز |
| منوهای پلتفرم عملیاتی | پیشفرض، مجاز یا ممنوع برای هر منو |
| محدودیتهای مبلغی | سقف و کف معامله، سقف مبلغ سند، تعداد سند در روز |
پیشفرض گروه: امن از روز اول
تعریف دسترسی نفربهنفر خستهکننده و پرخطاست. بهتر است برای هر گروه (همکار، مشتری، کارمند، حسابدار، صندوقدار، مدیر کارگاه و…) یکبار دسترسی کامل را تعیین کنید؛ هر کس با آن گروه ساخته شود همان را میگیرد. حسابدار فقط حسابداری میبیند و صندوقدار فقط گردش صندوق.
نقشهای پویا
گاهی گروههای ثابت کافی نیستند: «فروشنده ارشد» یا «بنکدار مشهد». نقش پویا با نام، رنگ و زیرگروه ساخته میشود و دسترسی، محدودیت و حتی تعدیل قیمت خودش را دارد. سطح همکاری هم میتواند زماندار باشد؛ مثلاً «سطح طلایی یکماهه» که خودکار منقضی میشود.
بسته در منو، بسته در سرور
پنهان کردن یک دکمه کافی نیست. منوی بسته باید در سرور هم مسدود باشد؛ وگرنه کسی که آدرس را بداند، از آن رد میشود. همچنین هر اقدام مهم (ورود، تأیید، ابطال، تغییر دسترسی، حذف) باید با نام و زمان در گزارش ممیزی بماند.
در فَروَم چطور است؟
فَروَم پیشفرض دسترسی ۱۱ گروه، نقشهای پویا با زیرگروه، ریزدسترسی هر اقدام، تببهتب حسابداری، منوی هر نفر و کلید قطع کامل پنل را دارد. ادمین شعبه فقط در سقف خودش دسترسی میدهد، همکار VIP فقط بخشهای سطح مشتری را برای زیرمجموعهاش تنظیم میکند و کارمند فقط منوهای نقش خودش را میبیند؛ بقیه حتی در منو نیست و در سرور هم بسته است. بخشهای لایسنس، بروزرسانی و فراموشی رمز هرگز قابل تفویض نیست.
جمعبندی
دسترسی خوب یعنی پیشفرض امن برای هر گروه، نقش پویا برای استثناها، سقف تفویض برای مدیران و ممیزی برای همه.
پرسشهای رایج
حسابدار باید همه بخشهای حسابداری را ببیند؟
نه لزوماً. میشود تببهتب تعیین کرد هر حسابدار کدام بخش را ببیند؛ مثلاً بخش ارز را برای یک نفر بست.
مدیر شعبه میتواند به کارمندش دسترسی بیشتری از خودش بدهد؟
نه. اصل سقف تفویض یعنی هر مدیر فقط چیزی را میدهد که خودش دارد.
اگر کسی را فوری بخواهم از سیستم بیرون کنم؟
با کلید قطع کامل پنل، حتی نشست باز او هم فوراً قطع میشود.